Adana’da FutbolunTarihi-1 Adana Demirspor

demirsporAdana’nın futbol tarihi, Türkiye futbol tarihinin çok gerisinde değildir. Adana’da ilk futbol takımları, 1920’lerde kurulduğu zannedilen Türkocağı ve Gençlerbirliği’dir. Bu iki takım 1928 yılında birleşerek İdman Yurdu adını alırlar. 1928’de Beden Terbiyesi Bölge Müdürü Rıza Salih Saray’ın önderliğinde Seyhanspor, üç yıl sonra da Torosspor futbol sahalarına merhaba der. Böylece 1931’de Çukurova ligi kurulur.

 

Adana Demirspor, 1940 yılında Çukurova ligine dahil olur, böylece Türkiye liglerindeki serüveni başlar...

 

Çukurova ligine; 1939 yılında Milli Mensucat, 1940 yılında Sümerspor ve Adana Demirspor dahil olur. Böylece Adana Demirspor’un Türkiye liglerindeki serüveni başlar. Adana’da takım sayılarının artması sonucunda, Mersin ve Tarsus İdman Yurdu Çukurova liglerinden ayrılarak İçel ligini oluştururlar. Günümüzde olduğu gibi, geçmiş yıllarda da futbol, yönetici bazında  belli bir azınlığın ilgi alanındadır. Ancak oyuncu bulmak oldukça güçtür. Bu durum özellikle o yıllarda  küçük kulüpleri birleşmeye zorlar. İdman Yurdu, Seyhanspor ve Torosspor’un birleşerek Adanaspor’u kurma fikri ortaya atılır. Bu istek daha sonraki yıllarda gerçekleşecektir. Böylece Adana’da, Adana Demirspor’dan sonra uzun yıllar birbirleriyle rekabet halinde olacak olan iki takım kurulmuş olur.

 

demirspor2

O dönemdeki pek çok spor kulübü gibi, Adana Demirspor da kurulmasını “Sivil Savunma Mükellefiyeti” kanununa borçludur.

 

Cumhuriyet kurulduktan sonraki devlet yapısı nasıl ki yukarıdan aşağıya doğru  devlet politikaları ile oluşturulmuşsa; futbol için bu yapılanma ters gibi görünse de, maalesef böyle olmuştur. Bu durum Adana Demirspor için de geçerlidir. O dönemdeki pek çok spor kulübü gibi, Adana Demirspor da kurulmasını “Sivil Savunma Mükellefiyeti” kanununa borçludur. Bu yasaya göre 500 kişiden fazla eleman çalıştıran kamu ve özel sektör kuruluşlarına spor kulübü kurma yükümlülüğü getirmektedir.

 

Adana Demirspor’un ilk futbol maçı, Malatya Mensucat ile yaptığı maçtır.

 

demirspor3

Adana Demirspor 21 Aralık 1940 tarihinde, TCDD 6. İşletme Müdürü Eşref Demirağ’ın önderliğinde kurulur, ve aynı yıl “Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı’nın onayını alır. Demirspor’un kurulduğu yıllarda istasyon ve çevresindeki Cemal Paşa semti; tümüyle açık alanlar, bağlar ve boş arsalarla çevrilidir. Atatürk caddesindeki Bossa Apartmanının civarı Adan Demirspor’un çalışma alanıdır. Demirspor gücünü bu alanlardan ve TCDD personelinin mecburi ödentili konumundan almaktadır. Adana Demirspor’un kayıtlara giren ilk futbol maçı, bugünkü adı Sümerspor olan, Malatya Mensucat ile yaptığı maçtır. Erzincan depremzedelerine yardım turnuvasında yapılmış olan maçı Demirspor  2-1 kazanır.

 

“Sen insanlığa kucak açan bir mabet Mihrabında yüceliyor mavi lacivert Sabret Demirspor’um sabret göz nurum Özlediğin zaferlere ereceksin elbet”

 

demirspor6

Demirspor’un İlk Yılı
1940’lı yıllar henüz profesyonel düşüncenin gelişmediği, bonservis, lisans ve benzeri kavramların yerleşmediği, oyuncu sayısının az olduğu, takım kadrolarının bir türlü düzene bağlanamadığı yıllardır. Takımlar sahaya her hafta hazırladıkları bir listeyle çıkmaktadırlar.
Demirspor ligdeki ilk yılında bu yöntem nedeniyle şampiyon olamaz. 1941 sezonunun son maçında  Milli  Mensucat’la karşılaşacaktır. Bu aynı zamanda şampiyonluk maçıdır. Milli Mensucat bu maçı 5-0  alırsa şampiyon olabilecektir. Milli Mensucat bir haftalığına Galatasaray’dan Katır Cemil ve Haşim’i getirtip Demirspor’u 5-0 yener ve şampiyon olur.

 

Demirspor, Füze Selami’nin unutulmaz golü ile şampiyonluğu kazanır. Böylece Türkiye Kupası ilk defa Adana’ya gelir.

 

demirspor5

12 Yıl Üstüste Şampiyon
Ertesi yıl Adana şampiyonu olan Demirspor, 12 yıl boyunca şampiyonluğu kimseye kaptırmaz, ancak bu şampiyonluklar  bölgeseldir ve Türkiye Ligleri henüz kurulmamıştır. 1953-1954 sezonunda ise; önce bölge ve grup, sonra da diğer kademeleri geçerek Türkiye birinciliği için Hacettepe ile karşılaşırlar. Maça Muharrem Gülergin’in liberoluğunda çıkan Demirspor, Füze Selami’nin unutulmaz golü ile şampiyonluğu kazanır. Böylece Türkiye Kupası ilk defa Adana’ya gelir.  Adana Demirspor’un o dönemde yenilmez armadasında bulunan üç isim sonradan efsane olmuştur. Muharrem Gülergin, futbolculuğunun yanında aynı zamanda sutopçusudur. Türkiye sutopu sporu  tarihinde 22 yıl aralıksız Türkiye şampiyonu olan ekibin aynı zamanda kaptanıdır. Gülergin, aynı gün havuzdan çıkıp futbol sahalarında yıldızlaşan bir efsanedir. Ayrıca, “Füze” lakaplı Selami Tekkazancı ve Kartal Yaşar, Adana Demirsporluların belleklerinde silinmez yer almış üç kahramandır. Daha sonradan Adana Demirspor’dan yetişmiş Fatih Terim, Faruk Özden ve Erden gibi birçok yıldız vardır. Bu üçlünün yanı sıra, Adana Şehir Stadının unutulmaz amigosu Kara Kemal’i de unutmamak gerekir. Kale arkasından fısıldadığı her cümleyi tüm stadın duyabildiği, deplasmana gelen kalecilerin korkulu rüyası olan Kara Kemal, Adana’da futbola duyulan ilginin büyücüsü olmuştur.

 

Adana’nın efsane isimlerinden Yılmaz Güney de, Adana Demirspor’un  fanatik taraftarlarındandır. Bir arkadaşına yazdığı mektupta şöyle der: “Sevgili kardeşim, Demirspor bu yıl birinci lige geçerse çok sevineceğim. Muharrem abinin çabaları boşa çıkmasın artık. Sivas yenilgisine üzüldüm. Bilir misin ki, Demirspor’da ben çocukluğumun, ilk gençlik yıllarımın hüzünlü anısını buluyorum. İçimi ezen bir duygu taa tahta perdeli, tel örgülü Adana stadına kadar götürüyor beni.

 

demirspor7

Külahta leblebi… Çekirdek… Zaman gazozu… Atom gazozu… ve Torosspor…. Seyhanspor… Kaleci Ferit…. Toroslu, Kamyon Behçet…. Kaleci Recai…. Seyhansporlu Sarı Tahsin… Ve Muharrem Abimizin gençliği… Nedir bu boğazımızda düğümlenip, gözlerimizi buğulandıran duygu? Geçmiş günlere duyduğumuz özlemin anlamı ne? Nerede benim erik ve badem çaldığım bağlar… Nerede benim top oynadığım çocukluğumuzun arsaları? Çok selam söyle Muharrem Abiye… Yürekten başarılar diliyorum… İleride çıkmak nasip olursa Muharrem Abiye ve Demirspor’a faydalı olmaya çalışacağım… Öperim hepinizi… Selam…”




Sayı 10 (Eylül - Ekim 2012)

Bu yazı 5789 defa okundu.