Basic HTML Version
bir sosyal sorumluluk çalışması olan bu
büyük projenin, bölgesel, ulusal ve ulusla-
rarası çapta yankıları olacaktır. Bilimsel ve
kültürel sonuçlarının yanı sıra, ekonomiye
de büyük katkısı olacak bu prestij projesi-
nin bir parçası olmak hem toplumsal bir
görev, hem de bir gurur kaynağıdır.
A.A.:
Kazı bayramındaki heyecanınızı
gördüm ve bu görevi çok doğru bir şekilde
yapacağınıza eminim. Bu tür çalışmalar
çok uzun solukludur. Sizi nasıl bir süreç
bekliyor?
M.D.:
Bu denli önemli bir projenin bir
parçası olmak zaten başlı başına heyecan
verici bir duygu. Ancak bu projede şahsen
yer almasaydım bile aynı heyecanı duyar-
dım. Nitekim Türkiye’de ve Avrupa’da pek
çok ören yerini gezmiş bir arkeolog olarak
bundan 10 yıl sonrasını tahmin edebiliyo-
rum. Neden Anavarza onlar gibi olmasın?
Efes’i, Bergama’yı, Perge’yi veya Napoli ya-
kınlarındaki Pompei’yi, Atina Akropolünü
ziyaret eden turistler neyi hedefleyerek bu
ziyaretleri gerçekleştiriyorsa, Anavarza’da
fazlası var.
Ceyhan Nehri’nin alüvyonları görkemli
Anavarza kentinin yapılarını şu anda bir
yorgan gibi örtmüş durumdadır. Yük-
sekten bakıldığında kentin muhteşem
mimarîsi ve planı okunabilmektedir. Kazı
çalışmaları sayesinde, kısa zamanda bu
yapıların ortaya çıkarılması ve restoras-
yon çalışmalarının başlatılması düşünül-
mektedir. Bilimsel sonuçların değerlendi-
rilmesine paralel olarak, Perge, Aspendos,
Efes, Bergama gibi antik kentlerin resto-
rasyonda izlediği yoldan gidilerek, yeni bir
turizm destinasyonu yaratmak hedeflen-
mektedir. Kazı çalışmaları sürerken resto-
rasyona başlanacaktır. Ancak bu noktada
şunu hatırlatmamda yarar vardır. Arke-
oloji bir sabır işidir. Hemen yarın bunun
gerçekleşmesini bekleyenler varsa hesap
hatası yaparlar. Bu çalışmaların ilk sonuç-
ları, uygun koşullar sağlandığı takdirde üç,
dört yıl sonra görülmeye başlanacaktır.
Uygun koşulların sağlanması çok önemli-
dir. Pahalı ve zahmetli bir işe başlıyoruz.
Yeterli bütçeyi oluşturamazsak hedefler
sapar.
Anavarza Kazılıyor
Neyse ki şimdi içimde bir heyecan var.
Anavarza kazılmaya başlandı hem de ba-
şında Murat Durukan gibi idealist, heye-
canlı ve başarılı bir arkeolog ile. İçimdeki
bu soruların yanıtını alabilmek ve birinci
ağızdan Murat Durukan’dan detayları an-
latmak üzere ben sordum o yanıtladı.
Altınşehir Adana:
Bize Anavarza’nın
tarihinden ve bölgedeki öneminden biraz
bahseder misiniz?
Murat Durukan:
Anavarza antik ken-
ti Roma döneminde kurulmuş, bölgede
başkentlik yapmış, zengin bir tarihe sa-
hip, büyük ve gösterişli bir şehirdir. Antik
çağın en büyük ve en ünlü kentlerinden
biri olan Tarsus’la bu coğrafyanın metro-
polisi olmak için rekabete girmiş ve bunu
kazanmış bir kenttir. Metropolis olmanın
avantajlarıyla kıskanılacak ölçüde zen-
ginleşmiştir. Bu zenginliğin bir göstergesi
olarak, Anadolu’da sayısı birkaç adet olan
amphitiyatrolardan (yuvarlak planlı are-
na) biri Anavarza’da inşa edilmiştir. Ayrıca
bir tiyatro, bir stadyum, kiliseler, tapınak-
“Gaziantep Zeugma’da yakın
dönemde bulunan mozaiklerin
dünyada yarattığı etkinin bir
benzerini Anavarza’da yakala-
yacağımızı düşünüyorum.”
lar, sütunlu yollar, suyolları, muhteşem
sur duvarları, kale, mezar yapıları, lahitler,
kamu binaları gibi yine kentin zenginliği-
ne işaret eden çok sayıda yapı şimdiden
tanımlanabilmektedir.
Anavarza’nın mozaikleri de çok dikkat
çekmektedir. Bilindiği üzere dünyanın en
büyük mozaik koleksiyonu Gaziantep’te,
üçüncüsü de Antakya’dadır. Gaziantep
Zeugma’da yakın dönemde bulunan mo-
zaiklerin dünyada yarattığı etkinin bir
benzerini Anavarza’da yakalayacağımızı
düşünüyorum. Zeugma’nın yaratmış ol-
duğu rüzgârdan da yararlanarak, Adana-
Gaziantep-Antakya bölgesinde dünyanın
en zengin mozaik koleksiyonunu görmek
üzere reklam yapmak ve insanları buraya
davet etmek amaçlarımız arasında bulun-
maktadır. Bu kentlerin arasındaki mesa-
fenin kısalığı dikkate alındığında, ortaya
çıkacak sinerji tüm bölgeye büyük yarar
sağlayacaktır.
Bu gerekçelerle Anavarza, bölgemizde he-
deflenen turizm hareketini başlatabilecek
önemli bir cazibe merkezidir. Hepimizin
sahiplenmesi gereken ve aynı zamanda
55